ҚИЛЫ ЗАМАН СҮРГІНІ немесе қазақ-қырғыз қағанаты жайында

130 ViewsХVІІ ғасырдың басы мен ХVІІІ ғасырдың 60-жылдарына дейінгі Орта Азиядағы оқиғалар барысына назар аударсақ қазақ-қырғыз қарым-қатынасындағы оңды нәтижелерге көз жеткізесің. Қазақ пен қырғыз халқының «ауылы аралас, қойы қоралас» дейтін сөз тіркесі осы тұсты меңзесе керек. Қазақ, қырғыздың қоныстас ел болып шаңырақ көтеруіне атақты Еңсегей бойлы ер Есім, Әлібек би, Көкім би, әз-Тәуке хан, Төле […]

Толығырақ

ҚАЗАҚТЫҢ ҚИЛЫ ДА ҰЗАҚ ТАРИХЫ БАР

125 Views(Жалғасы. Басы өткен санда). Л.Н.Гумилев Ұлы Даланың тарихын сонау ғұндардан, түркілерден бастап хазарларға дейін қуалай баяндап шықты. Ол алғашқы еңбегі «Хұндар», «Көне түркілер» және «Қиял патшалығын іздеу» деген үш кітаптан тұратын «Ұлы Дала» трилогиясын жазды. Ежелгі түркілер қысқа уақыт ішінде әлемдік мәні бар мемлекеттік құрып, Батыс пен Шығыс арасын жалғастырды. Түркілер құрған мемлекет адамзат […]

Толығырақ

БЕКБОЛАТ ӘШЕКЕҰЛЫ – ХАЛЫҚ БАТЫРЫ

132 ViewsХалық қиналғанда қаһарманын табады. Табанының бүрі, жүрегінің түгі бар рухы берік, ел намысын қорғай білген жан ғана ту ұстап, жанын шүберекке түйіп, қол бастайды. Бекболат Әшекеев жайлы маған алғаш жан-жақты айтып таныстырған белгілі журналист Есберген Естаев деген ағамыз еді. 1971 жылы Есберген Естаев ағамыз Жамбыл аудандық «Екпінді еңбек» газетінің редакциясына келіп, бізбен әңгімелесіп, өзінің […]

Толығырақ

Мұхитхан ҮМБЕТҰЛЫ: БІЗ ДЕ БІР ҰЛЫЛАРДЫҢ ҰРПАҒЫМЫЗ

177 Views(Жалғасы. Басы өткен санда). – Есім хан мен оның замандастары туралы таратыңқырап айтып өтсеңіз. – Құдайбердінің бәйбішесінен туған Түгелбай, Данай атты балалары тарихи жазбаларда сирек те болса кездеседі. Қолда бар мәліметтерге сүйенсек, олардың Есім хан мен Жәңгір ханның сарбаздары қатарында қалмақтар мен қатағандарға қарсы шайқастардың ортасында болып, кеуделерін оққа төсегенін аңғарамыз. Олардың Ағынтай, Қарасай, […]

Толығырақ

БІЗ ДЕ БІР ҰЛЫЛАРДЫҢ ҰРПАҒЫМЫЗ

195 Views«Тұлпарда да тұлпар бар, Қазанаты бір бөлек» демекші, ғалымдардың да бәрі бірдей ғұлама, бәрі бірдей ғылым-білімге жүйрік болмаса керек. Әсіресе сонау 1937 жылдың қуғын-сүргінінен кейін білікті, батыл, ұлтжанды тарихшылар қатары барынша селдіреді. Ал кешегі дамыған социализм кезеңінің түлектері болса Коммунисттік партияның жетекші рөлін дәлелдеп, орыс жазбалары мен жылнамаларының ізінен шыға алмады. Шетел архивтері тарс […]

Толығырақ

ҰЛЫ ӘЗ АНАЛАР

154 ViewsХауа Ана – бүкіл адамзат қауымының Ұлы Анасы. Шәмбүл Ана – Нұқ пайғамбардың адал жары. Дүйсүнбұл, Сейсүнбұл, Сәрсүмбұл, Бейсүмбұл, Жұмаз, Шәмбүл, Жексүнбұлдардың Анасы. Жазғыз қызына Анасы Шәмбұлдың атын берген. Алдай Ана – Кер Сақ Аб «Сансыз Бабаның» Анасы. Әмина Ана – Ар Сақ Аб «Мұңсыз Бабаның» Анасы Мат Опа Ана – Ұлы Алаш Қаһанның […]

Толығырақ

ТОҚАБАЙ БАТЫР

155 ViewsҚазақ хандығының атақты тұлғаларының бірі Төле би дүниеден өткен соң, Орта Азияның жүрегі Ташкентте саяси қарым-қатынас өзгере бастады. Ташкент билігіне ұмтылушылар көбейді. Ұлы Жібек жолы бойында орналасқан қаланың қай жағынан да стратегиялық маңызы зор екендігіне ерекше назар аударылды. Бұл қала үшін Ақназар, Тәуекел, Есім, Тәуке, Абдолла, Жолбарыс хандардың тұсында қаншама тартысты күрестер жүрді. Сол […]

Толығырақ

ҮШ ОРДАНЫҢ БІРЛІГІ ЕШҚАШАН ҮЗІЛМЕГЕН

123 ViewsІ. ЖОҢҒАР НЕМЕСЕ «СОЛ ҚОЛ» БІРЛЕСТІГІНІҢ ҚАЗАҚ ДАЛАСЫНА ДҮРКІН-ДҮРКІН ШАБУЫЛДАУЫ XVII ғасырдың екінші жартысы мен XVIІІ ғасырдың бас шеніне дейін айтарлықтай күшейген Жоңғарлар одағы қанаттас өлкелердегі шұрайлы жайылымдарға, сауда жолдарындағы отырықшы қалаларға көз тігіп, қазақ хандығының жеріне жортуылдар жасады. Жоңғарлар – қытайдың жазба деректерінде «батыс моңғолдар» деп аталады. Олар тегінде батыс Моңғолияны мекен еткен […]

Толығырақ

ОРБҰЛАҚ ШАЙҚАСЫ: ДЕРЕК ПЕН ДАҚПЫРТ

352 ViewsОРБҰЛАҚ ШАЙҚАСЫ: ДЕРЕК ПЕН ДАҚПЫРТ   Жақында ғана жарыққа шыққан «Әділет. Рухани жаңғыру» газетінің бірінші нөмірінде жарияланған жазушы-журналист Захардин Қыстаубаевтың «Қазақ империясы» мақаласын оқығанымда, автордың шынында да ойланарлық мәселерді көтергенінің куәсі болдым. Ол сол мәселелермен бірге қасиетті Орбұлақта жасалып жатқан кісі қуантарлық жұмыстарды да айтыпты. Қазақтың жанын қорғаған, жерін қорғаған, мал мен байлығын, діні […]

Толығырақ

АСТАНА АТАУЫНЫҢ ТАРИХИ АСТАРЫ

90 ViewsАСТАНА АТАУЫНЫҢ ТАРИХИ АСТАРЫ Қазақ тілі – өте бай, сұлу тіл. Тарихтың небір қиын-қыстау кезеңінде сырттан таңылған, кері ықпалға төтеп берген тіл. Оның өне бойында ерекше бір тарих жатыр. Сол тіліміздегі ерекше тарихтың бір сыры – Астана атауы. Өйткені Астана – кешегі ата-бабаларымыздың сөйлеген ескі тілінің жасампаз тарихы. Астана дегеніміз не? Астана – бұл […]

Толығырақ